HDD Arızaları
Hard Disk Veri Kurtarma Bursa
Sesi değişen, dönmeyen ya da bilgisayarın artık göremediği HDD'lerdeki dosyalarınız için önce arızayı tespit ediyor, ardından yalnızca sizin onayınızla çalışıyoruz.
- Gizlilik sözleşmesi (NDA)
- Onayınız olmadan işlem yok
- Bursa’da laboratuvar
Sabah bilgisayarı açtınız ve kasadan daha önce hiç duymadığınız düzenli bir tıklama geliyor. Ya da harici kutudaki diskiniz ışık yakıyor ama klasörleriniz ekrana gelmiyor. Bu anlarda insanın ilk refleksi tekrar tekrar denemek olur; oysa mekanik bir diskte sonucu en çok etkileyen şey, arızadan sonraki ilk dakikalarda verilen karardır.
Bu sayfada önce diskinizin size ne anlatmaya çalıştığını, sonra ne yapmanız ve neyden uzak durmanız gerektiğini, en sonda da laboratuvarımızda bir HDD’nin hangi aşamalardan geçtiğini anlatıyoruz. Bursa’daki laboratuvarımıza 2015’ten beri her boyuttan ve markadan mekanik disk geliyor; aşağıdakiler bu birikimin özeti.
Diskiniz bugün nasıl davranıyor?
Ses çıkarıyorsa
Ritmik tıklamalar, kısa vızıltılar ya da diskin dönmeye çalışıp vazgeçtiğini düşündüren sesler çoğunlukla mekanik bir soruna işarettir. Okuma kafaları veriyi bulamadığında kendini sürekli başlangıç konumuna çeker; motor kilitlendiğinde ise disk enerji alır ama plakalar hareket etmez. Bu tabloda diski çalıştırdığınız her dakika risk taşır.
Sessiz ama görünmüyorsa
Disk hiç ses çıkarmıyor, BIOS’ta ya da Disk Yönetimi’nde yer almıyorsa sorun elektronik kartta veya diskin kendi iç yazılımında (firmware) olabilir. Kapasitenin tuhaf bir değerle görünmesi ya da model adının anlamsız karakterlerle listelenmesi de genellikle bu gruba girer.
Görünüyor ama işler yolunda değilse
Klasör açmanın dakikalar sürmesi, kopyalamanın aynı noktada takılması, Windows’un biçimlendirme önermesi ya da bölümün RAW olarak görünmesi; okunamayan alanların arttığını veya dosya sisteminin zarar gördüğünü düşündürür. Bu belirtiler fiziksel bir sorunla birlikte de ortaya çıkabilir.
Kapağın altında neler oluyor?
Bir hard diskin içinde yüksek hızla dönen manyetik plakalar ve bunların üzerinde, yüzeye neredeyse değecek kadar yakın hareket eden kafalar bulunur. Kafalardan biri zayıfladığında ya da bir darbeyle hasar gördüğünde, yüzeye sürtünerek çizik bırakabilir. Çizilen bölgedeki bilgi geri gelmez; bu yüzden ses yapan diski “son bir kez” açmak bile önemlidir.
Diskin altındaki elektronik kart, hatalı bir adaptör veya ani voltaj değişimiyle yanabilir. Güncel modellerde bu kart, o diske özgü ayar bilgileri taşıdığından aynı modelden alınmış başka bir kartı takmak çoğu zaman çözüm olmaz ve yeni hasarlara yol açabilir. Firmware ise plakaların kullanıcıya kapalı bir bölümünde durur; buradaki bir bozulma, mekanik olarak sağlam bir diskin bile kendini tanıtamamasına neden olur. Disklerin ne kadar dayandığını ve yıpranmayı nelerin hızlandırdığını hard disk ömrü ne kadar? yazımızda ele aldık.
İlk bir saat: yapılacaklar ve uzak durulacaklar
- Durdurun: Ses, yavaşlama ya da görünmeme fark ettiğinizde bilgisayarı kapatın veya harici diskin kablosunu çekin.
- Not alın: Sorun ne zaman başladı, öncesinde düşme, elektrik kesintisi veya güncelleme oldu mu? Bu bilgiler tespiti kısaltır.
- Önceliklerinizi yazın: Sizin için en değerli klasörleri ve dosya türlerini belirleyin; kurtarma bu listeye göre planlanır.
Lütfen denemeyin: Diski açıp içine bakmak, dondurucuda bekletmek, hafifçe vurmak ya da sallamak gibi internette anlatılan yöntemler kalıcı hasar riskini artırır. Ses yapan bir diskte kurtarma yazılımı, CHKDSK veya bozuk sektör onarım aracı çalıştırmayın. Elektronik kartı başka bir diskinkiyle değiştirmeyin. Sıvı teması olduysa kurutma ya da ısıtma denemeden diski olduğu gibi getirin.
Laboratuvarda izlediğimiz yol
- Katmanı bulmak: Arızanın kartta mı, firmware’de mi, mekanik aksamda mı yoksa yalnızca dosya sisteminde mi olduğu belirlenir. Plan buna göre yapılır.
- Diski okunur hâle getirmek: Gerekiyorsa yalnızca veriye erişmeye yetecek ölçüde müdahale edilir. Mekanik vakalarda uyumlu bir parça gerekebilir; bu ihtiyaç ve nasıl karşılanacağı size teklif aşamasında açıkça bildirilir. Parça uyumunda nelere bakıldığını donör disk stoğu sayfamızda anlattık.
- Kopyasını almak: Mümkün olduğunda disk sektör düzeyinde klonlanır. Kolay okunan bölgeler öne alınır, sorunlu alanlara sınırlı denemeyle sonradan dönülür.
- Kopya üzerinde yeniden kurmak: Klasör ağacı ve dosya adları orijinal diske dokunmadan, alınan imaj üzerinden çıkarılır.
- Denetim ve teslim: Listenizdeki dosyalar tek tek açılıp kontrol edilir, ardından veriler yeni bir ortama aktarılır.
Arızalı ortamı mümkün olduğunca az zorlamak, adli bilişim çalışmalarından edindiğimiz bir alışkanlık. Bu ilkeyi neden önemsediğimizi çalışma yöntemimizi anlattığımız sayfada okuyabilirsiniz.
Ne kadar sürer, maliyeti neye bağlı?
İki disk aynı belirtiyi gösterse bile iş yükü çok farklı olabilir. Yalnızca dosya sistemi bozulmuş ya da kartı onarılabilen bir disk görece kısa sürede sonuçlanırken, parça değişimi gerektiren veya yüzeyinde çok sayıda zayıf alan bulunan bir disk günlerce okunabilir. Kapasite büyüdükçe kopyalama süresi de uzar. Ön incelemenin sonunda beklenen süre ile maliyeti size yazılı bir teklifle bildiririz; onay vermediğiniz sürece işleme başlanmaz. Fiyatı belirleyen etkenleri fiyatlandırma ve süreç sayfasında bulabilirsiniz.
- 1
Cihazı ulaştırın
Laboratuvarımıza elden getirin veya kargoyla gönderin.
- 2
Arıza tespiti
Cihazınız incelenir, arızanın türü ve kurtarma ihtimali belirlenir.
- 3
Teklif ve onay
Size net bir fiyat teklifi sunulur; onayınız olmadan işlem yapılmaz.
- 4
Kurtarma
Mümkün olduğunda önce birebir kopya alınır, işlemler kopya üzerinde yapılır.
- 5
Teslim ve imha
Verileriniz teslim edilir, laboratuvardaki kopyalar güvenli şekilde silinir.
HDD kurtarma ile ilgili merak edilenler
Diskim hiç ses çıkarmıyor; bu iyiye mi işaret?
Her zaman değil. Sessizlik, elektronik kartın enerji vermediğini ya da motorun hiç çalışmadığını da gösterebilir. Ses olmaması plakaların zarar görmediği anlamına gelmez; kesin durumu ancak inceleme ortaya koyar.
Yıllardır dolapta duran eski bir diskten veri alınabilir mi?
Çoğu zaman alınabilir. Uzun süre kullanılmayan disklerde motor yağının katılaşması veya kafaların yüzeye yapışması gibi sorunlar görülebilir; bu yüzden eski bir diski “bakalım çalışıyor mu” diye denemeden önce danışmanızı öneririz.
Diskin etiketindeki bilgileri neden soruyorsunuz?
Model, firmware ve kart numarası; arızanın türünü öngörmemize ve gerekebilecek parçaların uyumunu değerlendirmemize yardımcı olur. Etiketin net bir fotoğrafı ilk görüşmeyi verimli hâle getirir.
Veriler alındıktan sonra bu disk yeniden kullanılabilir mi?
Önermiyoruz. Arıza vermiş bir diskin yeniden sorun çıkarma ihtimali yüksektir. Verileriniz yeni ve sağlam bir ortama aktarılır; eski diski saklamak ya da güvenli biçimde imha ettirmek size kalmış bir karardır.
Diski bilgisayardan söküp mü getirmeliyim?
Diski sökmeyi bilmiyorsanız cihazın tamamını getirmeniz daha güvenlidir. Söktüyseniz antistatik bir poşete koyup darbe almayacak şekilde sarın. Şehir dışından gönderecekseniz paketleme önerilerimiz kargo sayfamızda yer alıyor.
Diskiniz taşınabilir bir kutunun içindeyse harici disk veri kurtarma sayfamız, kutu ile disk arasındaki farkları ayrıca anlatıyor.