macOS · APFS · Time Machine
Mac Veri Kurtarma: MacBook, iMac ve Mac mini
Mac'inizin hangi nesilden olduğu, verilerinize hangi yoldan ulaşılabileceğini belirler. Önce bunu birlikte netleştiriyor, sonra onayınızla çalışıyoruz.
- Gizlilik sözleşmesi (NDA)
- Onayınız olmadan işlem yok
- Bursa’da laboratuvar
Açılışta beliren soru işaretli klasör, sonu gelmeyen bir ilerleme çubuğu ya da Disk İzlencesi’nin “onarılamadı” mesajı… Mac kullanıcıları cihazlarının sorunsuz çalışmasına alıştığı için bu anlar daha da sarsıcıdır. Apple bilgisayarlardan veri kurtarmada başarıyı belirleyen şey çoğu zaman arızanın kendisinden önce cihazın mimarisidir. Bu yüzden Bursa’daki laboratuvarımıza gelen her Mac için ilk sorumuz şudur: Bu cihaz hangi gruba giriyor?
Mac’inizi üç gruptan birine yerleştirin
1. Diski çıkarılabilen eski modeller
Belirli bir yıla kadar üretilen MacBook, iMac ve Mac mini modellerinde depolama birimi ayrı bir parçadır. Bu cihazlarda disk çıkarılıp kopyası alınabilir ve süreç, klasik bir disk kurtarma çalışmasına oldukça benzer. FileVault açık değilse, arızalı bir ana kart bile verilere ulaşmayı tek başına engellemez.
2. T2 çipli ve Apple Silicon (M serisi) Mac’ler
Bu nesilde depolama birimi genellikle ayrı bir parça değil, kartın üzerine sabitlenmiş çiplerdir. Üstelik dahili içerik, kullanıcı FileVault’u hiç açmamış olsa bile cihaza özgü anahtarlarla donanım düzeyinde şifrelenir. Anahtarlar cihazın güvenlik biriminden ayrılamadığı için bellek çiplerini sökmek işe yaramaz. Gerçekçi yol, cihazın verileri aktarabilecek kadar çalıştırılabilmesi ve kullanıcı parolasının bilinmesidir. Ana kart arızası varsa bunun giderilip giderilemeyeceği ön incelemede ayrıca değerlendirilir; her vakada mümkün olmayabilir.
3. Harici diskler ve Time Machine yedekleri
Mac ile kullanılan harici diskler ve Time Machine diskleri çoğunlukla standart disklerdir. Arızalandıklarında harici disk veri kurtarma yöntemleriyle ele alınırlar. Çoğu zaman Mac’in kendisi sorun çıkarırken en güncel kopya bu diskte durduğu için, yedek diskinizi en az bilgisayar kadar özenle korumanızı öneririz.
Mac’e dokunmadan önce: macOS Kurtarma ekranında “yeniden yükle”, “sil” veya parola sıfırlama adımlarını uygulamayın. Disk İzlencesi’nde İlk Yardım’ı tekrar tekrar çalıştırmayın. Sıvı temasında cihazı kapatın ve şarj aletini çıkarın. Modelin tam adını ve yılını, kullanıcı parolanızı ve FileVault kurtarma anahtarınızı bulun. Time Machine diskini Mac’ten ayırıp güvenli bir yerde saklayın.
Parolayı neden bu kadar önemsiyoruz?
FileVault, diskin tamamını şifreleyen ve güncel kurulumların birçoğunda varsayılan olarak gelen bir macOS özelliğidir. Etkin olduğunda veriye erişmek için kullanıcı parolası ya da kurulum sırasında oluşturulan kurtarma anahtarı gerekir. İkisi de yoksa verilere ulaşmak pratikte mümkün değildir ve bunu size en baştan söylemeyi tercih ederiz. Anahtarı Apple hesabınıza bağladıysanız ya da bir yere not ettiyseniz, süreç bu bilgilerle ilerleyebilir.
Dosya sistemi tarafında neler oluyor?
SSD’li Mac’lerde birkaç yıldır varsayılan dosya sistemi APFS’dir. APFS değişiklikleri eski verinin üzerine değil yeni alanlara yazar, anlık görüntüler tutabilir ve birden fazla birimi tek bir kapsayıcı içinde barındırır. Eski Mac’lerde ve pek çok harici diskte ise HFS+ (Mac OS Genişletilmiş) kullanılmaya devam eder. Bu iki yapının bozulma biçimleri farklıdır; bağlanamayan bir APFS kapsayıcısında ilk iş, sağlam kalmış eski bir kontrol noktası aramaktır. SSD’lerde silinen dosyalar TRIM nedeniyle hızla temizlenebildiği için silme kaynaklı kayıplarda beklentiyi sınırlı tutmak gerekir; ayrıntılar SSD veri kurtarma sayfamızda.
Fusion Drive’lı iMac ve Mac mini
Bazı modellerde küçük bir SSD ile mekanik bir disk tek birim gibi çalışır. Sistem sık kullanılan blokları hızlı tarafa, geri kalanları mekanik tarafa yerleştirdiğinden tek bir dosya bile iki sürücüye bölünmüş olabilir; birinin arızası diğerindeki içeriği de tek başına anlamsız kılar. Kurtarma için her iki diskin de kopyası alınıp birleşik yapı yeniden kurulmalıdır.
Windows’ta açılmayan Mac diski
Mac için biçimlendirilmiş bir harici diski Windows bilgisayara taktığınızda sistem onu tanımayıp biçimlendirmeyi önerebilir. Bu, diskin bozulduğu anlamına gelmez; yalnızca Windows’un APFS ve HFS+ yapılarını varsayılan olarak okuyamadığını gösterir. Öneriyi kabul ederseniz gerçek bir veri kaybı başlatmış olursunuz. Diski bir Mac’te denemek ya da bize danışmak en güvenli yoldur.
Bizdeki süreç
Mac’inizin hangi gruba girdiğini, parolanın bilinip bilinmediğini ve arızanın kaynağını tespit ettikten sonra size hangi yolun gerçekçi olduğunu, risklerini ve yazılı fiyat teklifini iletiriz; onayınız olmadan işlem yapılmaz. Çıkarılabilir disklerde önce tam kopya alınır ve analiz o kopya üzerinde yürür. Lehimli depolamalı Mac’lerde cihaz çalışabiliyorsa veriler kendi bağlantı olanakları üzerinden güvenli bir ortama aktarılmaya çalışılır. Donanımı sağlıklı bir diskte yalnızca dosya sistemi kaynaklı bir sorun varsa iş birkaç günde bitebilir; Fusion Drive ya da donanım arızası içeren vakalar daha uzun sürebilir.
Mac kullanıcılarının sorduklarından
Mac’i yetkili servise vermeden önce verilerim için ne yapmalıyım?
Onarım sırasında depolamanın değiştirilmesi ya da sistemin sıfırlanması gerekebilir. Verileriniz önemliyse servise bırakmadan önce bu ihtimali mutlaka sorun; yedeğiniz yoksa önce verileri almayı düşünün.
MacBook’uma kahve döküldü, açılmıyor. Şansım var mı?
Sıvı temasında en kritik şey cihazın hemen kapatılmasıdır. Yeni nesil modellerde veriye ulaşmak ana kartın çalıştırılabilmesine bağlı olduğundan, korozyonun ilerlemesine fırsat vermeden ulaştırmanız önemlidir. İlk dakikalar için laptopa su döküldüğünde ne yapmalı yazımıza göz atın.
Time Machine yedeğim varken neden bir uzmana ihtiyaç duyayım?
Yedek sağlam ve güncelse çoğu zaman ihtiyacınız olmaz; doğrudan geri yükleyebilirsiniz. Ancak yedek diskin kendisi açılmıyorsa ya da son yedek çok eskiyse, Mac’teki ve yedekteki verilerin ayrı ayrı incelenmesi gerekebilir.
Mac’im açılıyor ama oturum ekranından sonra sürekli yeniden başlıyor.
Bu belirti yazılımsal bir sorundan depolama arızasına kadar farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Döngüyü kırmak için sistemi yeniden yüklemeden önce verilerinizi güvenceye almayı düşünün; bu konuda bize danışabilirsiniz.
Bursa dışından Mac gönderebilir miyim?
Evet. Cihazı kapalı ve sağlam bir kutuda kargoyla gönderebilirsiniz. Parolanızı paketin içine koymayın; ihtiyaç olduğunda sizinle iletişime geçeriz. iPhone verileriniz de söz konusuysa telefon veri kurtarma sayfamıza bakabilirsiniz.