Şirketler ve kurumlar
Kurumsal Veri Kurtarma
Sunucusu duran, NAS'ı açılmayan ya da muhasebe veritabanı bozulan işletmeler için: gizlilik sözleşmesi, yazılı süreç ve kritik veriden başlayan bir kurtarma planı.
- Gizlilik sözleşmesi (NDA)
- Onayınız olmadan işlem yok
- Bursa’da laboratuvar
Bir şirkette sunucu durduğunda telefonlar çalmaya başlar: muhasebe fatura kesemez, satış ekibi müşteri kayıtlarını göremez, üretim planı ekrana gelmez. Böyle bir anda yöneticinin istediği iki şey vardır: verilerin geri gelmesi ve bunun şirketin gizlilik ve yasal yükümlülüklerini riske atmadan yapılması. BAMER Bursa olarak kurumsal vakalarda süreci bu iki ihtiyacın etrafında kuruyoruz.
Arıza şu an yaşanıyorsa: ilk saat kontrol listesi
Kurumsal vakalarda kurtarılabilecek veri miktarını en çok etkileyen şey, baskı altındaki ilk müdahalelerdir. Bu listeyi BT sorumlunuzla paylaşın:
- Sistemi düzgün biçimde kapatın; diskler okunup yazılmaya devam etmesin.
- Kontrolcünün ya da NAS arayüzünün önerdiği “onar”, “yeniden oluştur”, “başlat” seçeneklerine onay vermeyin.
- Diskleri çıkarmanız gerekirse önce her birine yuva numarasını yazın; sıralarını karıştırmayın.
- RAID seviyesini, kontrolcü modelini ve arızadan hemen önce yapılan işlemleri (güncelleme, disk değişimi, elektrik kesintisi) not edin.
- Fidye yazılımından şüpheleniyorsanız etkilenen makineleri ağdan ayırın, fakat sistemi silip yeniden kurmaya kalkmayın.
- İşin devamı için ilk gün hangi verilere ihtiyaç duyulduğunu belirleyin; bu liste kurtarma sırasını planlamamızı sağlar.
Ağ depolama cihazınız açılmıyorsa NAS cihazı açılmadığında yapılacakları anlattığımız yazı da yol gösterici olabilir.
Çalıştığımız sistemler
Sunucular ve sanallaştırma: Windows Server ve Linux sunucularda açılmayan işletim sistemleri, bozulan dosya sistemleri ve arızalı diskler; VMware ve Hyper-V ortamlarında erişilemeyen sanal diskler. Ayrıntılar sunucu veri kurtarma sayfasında.
RAID dizileri: Seviyesi 0, 1, 5, 6 ya da 10 olan dizilerde aynı anda birkaç disk kaybı, kontrolcü arızası ya da yarıda kalmış bir yeniden oluşturma işlemi. Disklerin her birinden ayrı imaj alınır, dizi bu kopyalar üzerinde yeniden kurulur. Bkz. RAID veri kurtarma.
NAS cihazları: Dosya paylaşımı ve yedekleme için kullanılan cihazlarda kaybolan birimler, güncelleme sonrası erişim sorunları ve disk arızaları. Bu cihazların kendine özgü disk yapısı çözümlenerek verilere ulaşılmaya çalışılır.
Veritabanları: SQL Server, MySQL ve muhasebe ya da ERP yazılımlarının açılmayan, tutarsız hâle gelen ya da hata veren veritabanı dosyaları. Ayrıntılar veritabanı kurtarma sayfasında.
Sözleşmeden faturaya kurumsal süreç
İş başlamadan gizlilik sözleşmesi
Müşteri bilgisi, personel dosyası ya da ticari sır barındıran sistemlerde çalışmaya geçmeden önce NDA imzalayabiliriz. Hukuk biriminizin hazırladığı metni de değerlendiririz. Veriler yalnızca kurtarma amacıyla işlenir; iş teslim edildiğinde bizdeki kopyalar kalıcı olarak yok edilir.
Öncelikli değerlendirme
Sistemin durması işinizi doğrudan etkiliyorsa vakanın öne alınmasını talep edebilirsiniz. Talebinizi sistemin kritikliği ve ihtiyaç duyulan verilerle birlikte değerlendirir, öne alınmanın şartlarını ve maliyete yansımasını teklifte ayrıca belirtiriz. Uygun durumlarda önce güncel muhasebe dosyası gibi en kritik veriyi teslim edip kalan kısma sonra devam edebiliriz.
Satın alma birimine uygun belgeler
Kurumsal işlerin tamamı faturalıdır. Yazılı teklif, cihaz kabul ve teslim tutanağı gibi belgeleri talep etmeniz yeterli. Teklif ve onay adımlarının ayrıntısı fiyatlandırma ve süreç sayfasında.
Kişisel veriye saygı
Teslim ettiğiniz sistemlerde büyük ihtimalle müşterilerinize ya da çalışanlarınıza ait kişisel veriler bulunur. KVKK danışmanlığı da veren bir ekip olarak bu verileri amaçla sınırlı biçimde ve yalnızca yetkili kişilerin erişebileceği şekilde işliyoruz. Konunun hukuki boyutunu veri kurtarmada KVKK ve gizlilik yazımızda ele aldık.
Unutmayın: Çöken bir dizide disklerin yerini değiştirmek ya da yeniden oluşturmayı başlatmak, eşlik bilgisinin üzerine yazarak sonradan yapılacak kurtarmayı imkânsız hâle getirebilir. Şüphe duyduğunuz anda sistemi kapatıp bizi arayın.
Veriler geri geldikten sonra
Kurtarma bittiğinde sorulması gereken soru basittir: Aynı arıza önümüzdeki ay tekrar yaşanırsa ne olacak? Birçok şirkette bir yedekleme düzeni vardır, ancak yedek aynı sunucunun içinde durur, haftalardır güncellenmemiştir ya da hiç geri yükleme denemesi yapılmamıştır. Fidye yazılımları da genellikle ilk iş olarak ağdaki yedekleri hedef alır.
İsterseniz mevcut düzeninizi birlikte gözden geçirebiliriz: hangi verinin ne sıklıkla yedeklenmesi gerektiği, bir kopyanın binanın dışında ya da ağdan bağımsız tutulması, yedeklere kimlerin erişebildiği ve geri yükleme testlerinin hangi aralıklarla yapılacağı. Bilgi güvenliği tarafındaki deneyimimiz, bu soruları yalnızca teknik değil, erişim yönetimi ve KVKK açısından da ele almamızı sağlıyor. Başlangıç için işletmelerin sık yaptığı yedekleme hataları yazımızı okuyabilirsiniz.